Yaşlı ağaç ticareti yeni bir şey değil. Ancak bir zamanlar niş sayılan sektördeki uzmanlara en zengin Amerikalıların servetleri eşi benzeri görülmemiş hızlarda artarken, olgun ağaç sektörü de hızla büyüyor. New York’taki Ferguson & Shamamian Architects şirketinin ortaklarından Andres Blanco, “İnsanlar elbette daha önce de büyük ağaçlar kullandılar.
Ama bu ölçekte değil. Para artık kontrolden çıkmış durumda” dedi. Teknoloji devleri ve hedge fonu yöneticileri bugünlerde malikanelerinin sanki ezelden beri oradaymış gibi görünmesini istiyor. New York Times’a göre bu nedenle görkemli ağaçlar yer değiştiriyor. Hamptons’tan Silikon Vadisi’ne kadar ABD’nin varlıklı bölgelerinde kendilerine yeni yuvalar buluyorlar.
Dinozor büyüklüğündeki ağaçlar topraktan sökülüyor, halatlarla bağlanıyor ve yollara çıkmak üzere kamyonlara yükleniyor. Fiyatlar 500 bin dolara kadar çıkıyor Florida’nın Palm Beach şehrinde peyzaj mimarlarına, nadir bulunan bitkileri söküp yeniden dikme görevi rutin olarak veriliyor.
Yakın zamanda Fernando Wong Outdoor Living Design, bir müşterinin mülküne bir çift banyan ağacı yerleştirdi. Şirketin sahiplerinden Tim Johnson, “Her biri 250 bin dolardı” dedi. Güney Florida’daki dev malikane sahipleri arasında özellikle popüler olan ağaç türlerinden biri Kanarya Adaları hurma ağacı.
Johnson’a göre tamamen büyümüş bir tanesinin ortalama fiyatı 50 bin dolar. Johnson’a göre daha da büyük bir statü sembolü Afrika baobabı olabilir. Yakın zamanda bir müşterisinin bir baobab için 500 bin dolar ödediğini belirtti. “Ağaçların sanat eserleri gibi rağbet gördüğü ve benzer fiyatlara alıcı bulduğu bambaşka bir alt kültür oluştu” dedi.
Rhode Island eyaletinin Newport kentindeki Bellevue Avenue’nun bir bölümünde, son yıllarda iki milyarder, adeta bir peyzaj düellosuna girişmiş durumda. Veri ve yazılım depolama şirketi Oracle’ın CEO’su Larry Ellison, bir zamanlar Astor ailesine ait olan sahil malikanesi Beechwood’un eğimli çim alanlarına onlarca yaşlı ağaç ekledi.
Mahremiyet sunan 5 metrelik ağaçlar Blackstone özel sermaye şirketinin CEO’su Stephen A. Schwarzman da 20. yüzyılın başlarında üretken mimar Horace Trumbauer tarafından tasarlanan, 30 bin metrekarelik bir malikane olan Miramar’ın okyanus kıyısındaki arazisini benzer şekilde zenginleştirdi.
Schwarzman’ın 2021’de Miramar’ı 27 milyon dolara satın almasından bu yana malikane kapsamlı bir restorasyondan geçti. Yenileme bütçesindeki kalemlerden biri, mülkün çevresini saran yoğun bir mahremiyet perdesiydi. Bu perde, her biri yaklaşık 5,5 metre boyunda, tamamen olgunlaşmış 100’den fazla Amerikan çobanpüskülü ağacından oluşuyor.
Sektör uzmanlarına göre bu büyüklükte tek bir çobanpüskülü ağacının fiyatı 10 bin doların üzerinde olduğundan, mahremiyet perdesinin maliyeti muhtemelen 1 milyon dolardan fazlaydı. Schwarzman’ın mülkünün peyzajını yaptığı belirtilen Madison Cox Associates şirketinin yöneticisi Madison Cox, Miramar’ın “21. yüzyılın ilk çeyreğindeki harcama anlayışının mükemmel bir örneği” olduğunu söyledi.
Miramar için çobanpüskülü ağaçlarının yanı sıra başka bitkiler de sağlayan Long Island’daki Whitmore Nursery’nin sahibi Mariah Whitmore, hedefin “anında tatmin” olduğunu söyledi. Varlıklı müşterilerin peyzajları yumuşatmak ve mülklerini anında eski göstermek için tamamen olgun ağaçların ihtişamına daha fazla para ödemeye istekli olduklarını belirtti.
Olgun ağaç ticaretinin 18. yüzyıla uzanan İngiliz bahçıvan Lancelot Brown’a kadar uzanan uzun ve renkli bir tarihi var. Brown, kendi döneminde bile İngiliz peyzajlarını toprak sahibi müşterilerinin değişen zevklerine uyacak şekilde yeniden şekillendirdiği için hem büyük övgü aldı hem de sert biçimde eleştirildi.
Etkisinin zirvesinde olduğu dönemde, daha önce moda olan kıta tarzı bahçeler, Brown’ın biyografi yazarlarından birinin belirttiği gibi, “bir meşe ağacının görkemli bir yüksekliğe ulaşması için gereken 30 yıl veya daha fazla süreyi basitçe bekleyemeyen ya da beklemek istemeyen” malikane sahiplerinin kurbanı oldu.
Budanmış geometrik bahçelerin yerini, dikilmiş dev ağaçlarla bezeli geniş araziler aldı.
